پیامد های کاربرد مجزا و توأم ریزموجودات آزوسپریلیوم و مایکوریزا بر عملکرد و اجزاء عملکرد ارقام گندم نواحی گرمسیری

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهید چمران

چکیده

به منظور ارزیابی پیامد های کاربرد مجزا و توأم ریزموجودات آزوسپریلیوم و مایکوریزا بر عملکرد و اجزاء عملکرد ارقام گندم نواحی گرمسیری پژوهشی در سال زراعی 1392-1391 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهید چمران اهواز اجرا شد. طرح آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب بلوک کامل تصادفی و در 3 تکرار بود. عوامل آزمایش شامل باکتری Azospirillum lipoferum در دو سطح (تلقیح و عدم تلقیح)، قارچ مایکوریزا در سه سطح (عدم کاربرد، استفاده از سویه Glomus intradices و سویه G. mossaae)، و ارقام گندم در سه سطح ( رقم چمران و دو رقم دوروم (دنا و بهرنگ)) بود. بررسی صفاتی همچون تراکم سنبله، وزن هکتولیتر، عملکرد دانه، شاخص بازآوری و چندین ویژگی دیگر حکایت از تأثیر مثبت و معنی دار استفاده از ریزموجودات بر ارقام گندم را داشت به نحوی که همزیستی مایکوریزایی بین 7 تا 33 درصد و همیاری آزوسپریلیوم بین 4 تا 32 درصد صفات برآوردی را بهبود دادند. البته، کاربرد توأم، منجر به افزایش اثرات کاربرد کودهای بیولوژیک بر صفات برآوردی شد، اما بیشترین وزن هزاردانه (52 گرم)، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک به ترتیب (33/1246 و 9/3000 گرم در متر مربع) از تیمار تلقیح بذور رقم چمران با آزوسپیلیوم و استفاده از سویه G. mossaae بدست آمد و بیشترین تعداد روز تا سنبله دهی (118 روز) و وزن هکتولیتر (31/803 گرم در لیتر) از تیمار تلقیح باکتریایی گندم چمران و استفاده از سویه G. intradices بدست آمد. بنابراین می توان اذعان داشت آزوسپریلیوم و مایکوریزا جهت تغذیه ارگانیک گندم نان و ماکارانی، و به عنوان جایگذینی مناسب برای کودهای شیمیایی هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The consequences of the application of Mycorrhiza and Azospirillum inoculants on yield and yield components of wheat cultivars

نویسندگان [English]

  • majid jiriaie
  • Esfandiar Fateh
  • Amir Aynehband
چکیده [English]

In order to study the consequences of the application of Mycorrhiza and Azospirillum inoculants on yield and yield components of wheat cultivars, an experiment was conducted in the research station of Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran in 2012-13. The experimental design was factorial based on randomized complete blocks design with three replications. The treatments including of Mycorrhiza fungi in three levels (no use of strain and using strain Glomus intraradices and Glomus mossaae), bacteria Azospirillum lipoferum in the two-level (non-inoculated seeds and inoculated seed and too wheat cultivars in three levels, Chamran (bread wheat), Dena and Behrang (durum wheat) varieties. Survey the traits such as spike density, hectoliter weight, grain yield, productivity index and several other treats indicate a significant and positive effect on wheat cultivars. So that cooperation of Mycorrhiza 7 to 33% and associative symbiosis of Azospirillum 4 to 32% improved traits. However, concurrent use, led to increase the use of biological fertilizers effects on morphological traits of wheat. But the highest seed thousand weights (52 g), grain yield and biological yield, respectively (1246.33 and 3000.9 g. m2) was obtained from inoculation of C.V Chamran seeds with Azospirillum and G. mossaae and the highest number of days to heading (118 days) and hectoliter weight (803.31 g.lit-1) of bacterial inoculation Chamran wheat and using G. intradices. Thus it can be stated Azospirillum and Mycorrhiza for organic feeding of wheat bread and pasta, and are as suitable replacement for chemical fertilizers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spike density
  • Biological fertilizers
  • productivity Index
  • Hectoliter weight