استانداردهای ملی کشاورزی زیستی (ارگانیک) ایرانI: مفاهیم، اصول و اهداف تولیدات زیستی و استانداردهای تولید محصولات زراعی و باغی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

چکیده

اگر چه کشاورزی سنتی و تولید محصولات کشاورزی بدون استفاده از مواد شیمیایی از سابقه ‌ی بسیار طولانی برخوردار است، ولی کشاورزی زیستی که اساساً بر منابع تولید محلی متکی بوده و فعالیت آن بر حفظ تعادل اکولوژیکی و توسعة مطلوب فرآیندهای بیولوژیک استوار است و از طرف دیگر دارای مقررات و استانداردهای خاصی است، از سابقه‌ی چندانی برخوردار نیست. شواهد زیادی حاکی از برتری کشاورزی زیستی بر کشاورزی رایج از جنبه‌های مختلف زیست محیطی مانند افزایش تنوع زیستی، کاهش بقایای سموم شیمیایی در مواد غذایی گیاهی و دامی، کاهش گازهای گلخانه‌ای و گرمای زمین و جنبه‌های اجتماعی- اقتصادی مانند تولید پایدار و عدالت اجتماعی و اقتصادی وجود دارند. سطح زیر کشت جهانی محصولات زیستی در سال 2006 حدود 31 میلیون هکتار و ارزش تجاری محصولات زیستی به 38 میلیارد دلار در سال رسیده است. نظام‌های کشاورزی زیستی مبتنی بر استانداردهای خاص و دقیقی هستند که در آنها امنیت و اطمینان مصرف کنندگان، رقابت عادلانه بین تولیدکنندگان و تسهیل در تجارت محصولات زیستی بین دولت‌ها در نظر گرفته شده است. استانداردها در کشاورزی زیستی شامل اصول، قواعد، پیشنهادات و ضرورت‌هایی هستند که باید در کلیة مراحل تولید و فرآوری تا مصرف رعایت شوند. با وجودی که کشور ما از نظر کشاورزی سابقه‌ی بسیار طولانی دارد و برخی محصولات مهم زراعی فعلی در دنیا از قبیل غلات و حبوبات در این قسمت از جهان اهلی شده‌اند، متأسفانه هنوز در چارچوب کشاورزی زیستی نوین، فاقد مقررات ملی است. امروزه بازارهای خارجی و به‌خصوص اتحادیة اروپا، تمایل خود را نسبت به خرید محصولات زیستی ایران (پسته، گردو، خرما، کشمش، میوه‌های تازه، زعفران و غیره) اعلام داشته‌اند، ولی هنوز هیچ‌گونه مقررات ملی در این رابطه با تولید محصولات زیستی ایران وجود ندارد. در این مقاله سعی شده است تا ضمن بررسی و مرور قوانین بین‌المللی موجود در این زمینه، مجموعه استانداردهای پایه و اصلی جهت تولید زیستی محصولات زراعی و باغی برای کشور ایران تهیه و پیشنهاد شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

National organic standards for Iran: I. Concepts, principles and aims of organic production and standards for agronomic and horticultural products

نویسندگان [English]

  • Reza Ghorbani
  • Alireza Koocheki
  • Mohsen jahan
  • Mehdi Nassiri
  • Parviz Rezvani-Moghadam
چکیده [English]

Traditional agriculture and non-chemical crop production have a long story; however organic agriculture which relies on local and in-farm inputs, with the aim of protecting ecological balances and developing biological cycles on the one hand while regarding regulations and specific standards on the other hand, doesn’t have a very long history. There are numerous environmental reasons for the priority of organic agriculture to conventional systems such as increasing biodiversity, reducing chemical residue in plant and animal products, reducing greenhouse gases and air temperatures; and socio-economic factors like equity and sustainability. Worldwide, in 2006 about 31 million hectares were managed organically with estimated international sales of over 38 billion US dollars. There are very specific standards, regulations and criteria for organic agriculture for the security of producers and consumers, suitable competition between producers and clear regulations for international trades of organic products. Standards in organic agriculture are principles, regulations and criteria that must be considered from production up to processing and consumption. Although Iran has a very long history in agriculture and a variety of cereals and pulses have been domesticated in its regions, unfortunately, there are no organic production plans and standards for this country. During these recent years, there have been international interests especially on behalf of European countries towards exporting some organic products such as pistachio, walnut, date, fresh fruits and saffron from Iran, but the main reason for the refusal of our products could be the absence of organic standards which are to be considered during the production of those products. The present paper recommends the principles and standards, considering IFOAM standards for organic plant products in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organic farming
  • Organic food
  • Sustainable agriculture
Gehlot, D., 2005. Organic Farming: Standards, Accreditation, Certification and Inspectation. Agrobios Publishing,
India. pp. 357. ISBN: 81-7754-237-0
2- Ghorbani, R., Koocheki, A., 2006. Necessity of compilation of organic agriculture standards. Engineering
Inspectation Seasonal. 24: 28-31. (In Persian with English summary).
3- Guthman, J., 2001. Organic production in California: Ideal and real. California Institute for Rural Studies, Report,
Davis, CA. 37p.
4- Harris, L., 1990. Organic index. Louis Harris and Associates.
5- IFOAM. 2001. First draft of 2002 IFOAM basic standards, for organic production and processing. Online report.
IFOAM, Thoely-Theley, Germany, Retrieved October 2002 from http://www.ifoam.org
6- IFOAM. 2008. Retrieved February 12, 2008, from http://www.ifoam.org
7- Koocheki, A., 2004. Organic Agriculture: opportunities and challenges. Acad. Sci. 24, 25: 55-95.
8- Koocheki, A., Ghorbani, R., 2005. Traditional agriculture in Iran and development challenges for organic
agriculture. Int. J. Biodiv. Sci. Manag. 11: 1-7.
9- Koocheki, A., Khajehosseini, M., 2008. Modern Agronomy. Jahad Daneshgahi Pub. Mashhad. ISBN: 964-324-168-
8. (In Persian with English summary).
10- Lampkin, N.H., Padel, S., 1994. Organic farming: sustainableagriculture in practice. In: The economic of organic
farming. Lampkin, N.H., and Padel, S. (Eds.). CAB Waltingford, UK. pp. 3-8.
11- Lotter, D.W., 2003. Organic agriculture. J. Sustain. Agr. 21(4): 59-128.
12- NBJ. 1999. Organic and fucntional foods pump natural food sales. Nutrition Business Journal, IV (3), March: 1-
2.Retrieved June 2007 from http://www.nutritionbusiness.com
13- Padel, S., Lampkin, N.H., 1994. Conversion to Organic farming. An overview. In: The economics of organic
farming. Lampkin, N.H., and Padel, S. (Eds.). CAB, Wallingford, UK. pp. 295-313.
14- Scofield, A.M., 1986. Organic farming, the origin of the name. Biol. Agric. Hortic. 4: 1-5.
15- Spence, P., 1999. National products consumer reports: Nationwide samples of 52000 houseledds matched to U.S.
census figures. In: Organic growing into the 21st century. Berkeley, CA. Aug. 1-3 Organic Farming Research
استانداردهای ملی کشاورزی زیستی (ارگانیک) ایران … 141
Foundation.
16- Willer, H., 2001. Organic agriculture in the five continents. Stiflung Okologie and Landbau. Bad Durkheim,
Germany. www.soel.de
17- Willer, H., Yussefi-Mazle, M., Sorensen, M., 2008. The world of organic agriculture; statistics and emerging trends.
IFOAM, Fibl. Earthscan, London, UK.