تعیین واکنش عملکرد و اجزای عملکرد سویا (Glycin max L.) به تاریخ کاشت، دما و ساعات آفتابی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان

چکیده

این تحقیق به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت، دما و ساعات آفتابی بر عملکرد و اجزای عملکرد سویا در منطقه علی آباد کتول واقع در استان گلستان در سال 1391 انجام گردید. برای این منظور در محدوده وسیعی از منطقه سویا کاری علی آباد کتول، مزارع مختلف سویا با تاریخ های متفاوت کاشت انتخاب شدند. به طور کلی در این بررسی 30 مزرعه سویا از رقم کتول (D.P.X) و 30 مزرعه سویا از رقم ساری (J.K) انتخاب شدند. سپس از هر مزرعه انتخابی جهت ارزیابی صفات مورد نظر (طول دوره های مختلف فنولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد)، 5 قطعه در الگوی زیگزاکی شکل (∑) انتخاب و در هر قطعه ارزیابی های لازم به روی صفات مربوطه صورت گرفت. نتایج نشان داد تمام صفات مربوط به اجزای عملکرد در هر دو رقم کتول و ساری به غیر از تعداد دانه در متر مربع در رقم ساری تحت تاثیر تأخیر در کاشت قرار گرفته و به طور معنی دار کاهش می یابد. بین عملکرد دانه و تأخیر در کاشت از ابتدای تیرماه یک رابطه معنی داری وجود داشت و به ترتیب 79 و 53 درصد از تغییرات را در ارقام کتول و ساری توجیه نمود. با توجه به شیب معادله رگرسیونی بین تأخیر در کاشت و عملکرد دانه معلوم می گردد که به ازای هر روز تأخیر در کاشت از اول تیر ماه در ارقام ساری و کتول به ترتیب 37/48 , 50/61 کیلوگرم در هکتار از عملکرد دانه کاسته می شود. بین تأخیر در کاشت و طول دوره های مختلف رشد (رویشی، زایشی و کل دوره رشد) رابطه منفی و معنی داری در سطح احتمال 1 درصد وجود داشت. همچنین صفات مربوط به اجزای عملکرد سویا تحت تأثیر میانگین دما و مجموع ساعات آفتابی طی دوره گلدهی و پر شدن دانه قرار گرفته و افزایش یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of Yield and Yield Components Response of Soybean (Glycin max L.) to Swing Date, Temperature and Sunshine Hours

نویسندگان [English]

  • Fayaz Aghayari 1
  • Abolfazl Faraji 2
  • Alireza Kordkatooli 1
1 , Karaj Branch, Islamic Azad University
2 Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Golestan
چکیده [English]

This research was done to study the effect of swing date, temperature, and sunshine hours on the yield and yield components of soybean in Aliabad Katool area (Golestan provience), Iran in 2012 year. In order to this purpose different soybean fields with different swing date had been remarked in vast area of soybean fields of Katool Aliabad area. Entirely, in this study 30 soybean fields of Katool (D.P.X) cultivar and 30 soybean fields of Sari (J.K) cultivar had been chosen. To assessment of the studied traits (the length of different phonological periods, yield, and yield components) into each of field, 5 plots in zigzag pattern (∑) had been chosen and in each field, the studied traits had been measured and the average of them was recorded for each field. Results showed that sowing date affected on all traits of two cultivars except trait of number of pod per square meter in Sari cultivar and reduced significantly. Between the trait of seed yield and delay of sowing date (days from 20th June) were a significant relationship and 79 and 53 percentage of the variation in the Katool and Sari cultivars justified, respectively. According to the slope of the regression equation indicates that delay of sowing date (days from 20th June) reduced seed yield in Katool and Sari cultivars equal to 50.61 Kg.ha-1 and 37.48 Kg.ha-1 per day, respectively. Relationship of the delay of sowing date (days from 20th June) and different durations of growth (vegetative growth duration, reproductive growth duration and total growth duration) was negative significant at the 0.01 level of significance. Also, traits of soybean yield components were affected by average temperature and summation of sunshine hours during flowering and grain filling and increased.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cultivar
  • Swing date
  • Phenology
  • Regression Models