اثر تداخل علف‌هرز سلمه‌تره (Chenopodium album L.)بر سرعت ظهور برگ و عملکرد رازیانه (Foeniculum vulgare L.)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد تبریز

چکیده

به منظور ارزیابی تاثیر تداخل سلمه تره بر شاخص تولید بذر آن و عملکرد رازیانه آزمایشی فاکتوریل در سال زراعی 1391-1390 در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز به صورت افزایشی در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار و با دو فاکتور تراکم سلمه تره شامل صفر، 2، 4، 6 و 8 بوته در هر متر از طول ردیف کاشت و زمان نسبی سبز شدن آن شامل همزمان، 10، 20 و 30 روز پس از رازیانه انجام شد. رفع دوره خواب بذور سلمه تره با استفاده از اسید جیبرلیک انجام گردید. بر اساس نتایج به دست آمده، ظهور برگ هشتم رازیانه در تمامی تیمارها 4/35 روز بعد از سبز شدن آن اتفاق افتاد. زمان تا ظهور دوازدهمین برگ در رازیانه در فاصله تراکمی صفر تا 4 بوته سلمه تره در هر متر از ردیف کاشت متوسط 50 روز طول کشید، در حالی که در دو سطح بعدی تراکم علف هرز به طور میانگین 5/11 روز به تاخیر افتاد. با کاهش تراکم و تأخیر در زمان سبز شدن سلمه تره عملکرد دانه رازیانه افزایش یافت. به ازای هر واحد تراکم علف هرز معادل 25 میلی لیتر در متر مربع از عملکرد اسانس رازیانه کاسته شد. کاهش تراکم و تأخیر در زمان سبز شدن علف هرز، موجب کاهش شاخص تولید بذر آن در رقابت با رازیانه شد. در سلمه تره های سبز شده به طور همزمان با رازیانه، 8/9 درصد وزن کل بوته را بذر تشکیل می داد، در حالی که در زمان های دوم، سوم و چهارم سبز شدن آن مقدار این شاخص به ترتیب تا 8/5، 6/3 و 8/3 درصد کاهش یافت. در این مطالعه تیمارهای برخوردار از بالاترین تولید بیوماس در سلمه تره، دارای بیشترین تولید بذر در واحد سطح در علف هرز و در مقابل کمترین عملکرد دانه در رازیانه بودند، که می تواند در مدیریت این علف هرز در مزارع رازیانه مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Leaf appearance rate and seed yield of fennel (Foeniculum vulgare L.) as affected by interfering effects of lambsquarters (Chenopodium album L.)

نویسنده [English]

  • Bahram mirshekari
چکیده [English]

In order to evaluation of seed production index in lambsquarters (Chenopodium album), leaf appearance and yield of fennel (Foeniculum vulgare) under inter-specific competition a factorial experiment was conducted in Islamic Azad University, Tabriz Branch, Iran, during 2011-2012. Treatments were weed densities of 0, 2, 4, 6 and 8 plants per meter row and its relative emergence times of simultaneously, 10, 20 and 30 days after crop based on randomized complete blocks design in 3 replications. Dormancy in lambsquarters seeds was broken using gibberlic acid. Results indicated that 8th leaf in fennel appeared after 35.4 days. Time to appearance of 12th leaf in 0-4 weed plants per meter row was 50 days, while, in higher weed densities delayed averaged 11.5 days. With decreasing weed density and delaying it,s emergence time fennel seed yield increased. Essential oil yield of fennel reduced 25 mL ha-2, per weed plant. When lambsquarters density decreased and emerged after fennel, it,s seed production index reduced under competition with fennel. In those treatments which lambsquarters plants emerged along with the crop, seeds production weight was 9.8% of total plant weight, while, in other levels of lambsquarters emergence time were 5.8%, 3.6% and 3.8%, respectively. In this study, treatments with higher biomass production in lambsquarters had greater weed seed production per square meter and lower seed yield in fennel, that it could be used for lambsquarters management in fennel fields.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Essential oil
  • Biomass
  • Gibberlic acid
  • Full-season interference