ارزیابی عملکرد و سرعت پرشدن دانه لاین‌های گندم در دو شرایط بدون تنش و تنش خشکی بعد از گرده‌افشانی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

به منظور ارزیابی عملکرد دانه، سرعت و دوره موثر پر شدن دانه و تعیین روابط همبستگی بین سرعت و طول دوره ی پرشدن دانه با وزن نهایی دانه ی ده ژنوتیپ گندم، آزمایشی در سال زراعی 89-1388 در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی اردبیل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و در دو شرایط بدون تنش و تنش کم آبی انتهای فصل (قطع آبیاری پس از گرده افشانی) انجام شد. نتایج نشان داد که از نظر صفت عملکرد اثر ژنوتیپ و محیط معنی دار ولی اثر متقابل آن ها غیرمعنی‌دار بود. ژنوتیپ‌های شماره‌‌ 2‌‌‌(Bow"s"/Crow"s"//Kie"s"/Vee"s"/3/MV17)‌ و4 (Spb"s"//K134(60)Vee"s"/3/Druchamps/4/Alvd‌) در شرایط خشکی آخر فصل با 3830 و 3690 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را تولید کردند.. از نظر سرعت و دوره موثر پر شدن دانه، اثر ژنوتیپ، محیط و اثر متقابل آنها معنی‌دار بود. ضریب همبستگی بین صفات نشان داد که بین سرعت و دوره پر شدن دانه همبستگی منفی وجود دارد. از لحاظ سرعت پر شدن دانه در شرایط تنش، ژنوتیپ شماره 7 F130-L-1-12/MV12(ATILLA-12)) با 29/1 میلی گرم در روز و در محیط بدون تنش ژنوتیپ‌های شماره 3 (Owl/Siossons//Zrn)،4 (Spb"s"//K 134(60)Vee"s"/3/Druchamps/4/Alvd) و 7 ( F130-L-1-12/MV12(ATILLA-12) با 41/1 میلی‌گرم در روز بیشترین سرعت پر شدن دانه را به خود اختصاص دادند. نتایج نشان داد که همه ژنوتیپ‌ها در محیط بدون تنش از سرعت پر شدن بالاتری برخوردار بودند. بطور کلی می توان چنین استنباط کرد که هر چند ژنوتیپ‌ها از نظر سرعت پرشدن دانه دارای تفاوت معنی‌داری هستند ولی افزایش عملکرد ژنوتیپ‌های پر محصول از طریق سرعت پرشدن دانه بیشتر میسر نگردیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of wheat genotypes for yield and grain- filling rate of wheat genotypes under non stress and post anthesis drought stress conditions

نویسندگان [English]

  • alireza dastoor
  • rasoul asghari-zakaria
چکیده [English]

In order to evaluate yield and grain filling rate and period and
Correlation between rate and duration of grain filling Whit final weight of 10 wheat genotypes and comparison of stress indices among them, an experiment was carried out in Ardabil Agricultural Research Station under non stress and terminal water stress (stop irrigation after pollination stage) conditions based on randomized complete block design in three replications during 2009-2010 seasons. Analysis of variance showed that for grain yield, the genotype and environment effects were significant but their interaction was insignificant. Genotypes 2 (Bow"s"/Crow"s"//Kie"s"/Vee"s"/3/MV17) and 4 (Spb"s"// K134 (60)Vee"s"/3/ Druchamps /4/Alvd) with 3830 and 3690 kg/ha produced the highest yield in terminal drought stress conditions. The effect of genotype, environment and their interaction was significant for grain filling rate and period. The correlation coefficient between traits indicated that there were negative correlation between grain filling rate and period. In terms of grain filling rate the genotype 7 (F130-L-1-12/MV12(ATILLA-12) with 1.29 mg/day showed the highest filling rate in stress condition and the genotypes 3 (Owl/Siossons//Zrn), 4 (Spb"s"//K134(60)Vee"s"/3/Druchamps/4/Alvd) and 7 (F130-L-1-12/MV12(ATILLA-12) with 1.41 mg/day and showed the highest filling rate in non-stressed condition. Results showed that for all of genotypes the filling rate in non-stressed condition was greater than stressed conditions. There are significant differences between the genotypes for grain filling rate, however, grain yield increased with the rate of grain filling product is no longer available.

کلیدواژه‌ها [English]

  • drought stress tolerance indices
  • grain yield
  • wheat