بررسی تأثیر کودهای بیولوژیک و حجم های مختلف آب در هر نوبت آبیاری بر خصوصیات رویشی و عملکرد دانه کنجد (Sesamum indicum L.)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

چکیده

به منظور بررسی اثر کودهای بیولوژیک و حجم های مختلف آب بر برخی خصوصیات رویشی و عملکرد دانه کنجد (Sesamum indicum L.) آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1388 اجرا شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو فاکتور و سه تکرار انجام شد. در این آزمایش سه کود بیولوژیک (نیتراژین، نیتروکسین و بیوفسفر) و شاهد به عنوان فاکتور اول و سه حجم آب در هر نوبت آبیاری (100، 200 و 300 میلی لیتر) به عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که اثر ساده کود بیولوژیک و حجم آب بر ارتفاع بوته، فاصله اولین میانگره از سطح خاک، تعداد و وزن خشک برگ، وزن خشک ساقه، عدد کلروفیل متر، درصد رطوبت نسبی برگ و عملکرد دانه کنجد معنی دار (05/0≥p) بود. بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ترتیب در نیتراژین و شاهد با 4/204 و شاهد با 0/100 کیلوگرم در مترمربع مشاهده شد. بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ترتیب در حجم آبیاری 100 و 300 میلی لیتر با 1/202 و 1/170 کیلوگرم در مترمربع حاصل شد. همچنین اثر متقابل کود بیولوژیک و حجم آب بر ارتفاع بوته و محتوی آب نسبی برگ کنجد معنی دار (05/0≥p) بود. تلقیح با کودهای بیولوژیک بدلیل بهبود توسعه سیستم ریشه ای و همچنین تولید انواع هورمون ها و مواد بیولوژیکی محرّک رشد گیاه باعث فراهمی رطوبت و افزایش دسترسی به عناصر غذایی گردید. افزایش حجم آب از 100 به 300 میلی لیتر احتمالاً به دلیل نیاز آبی نسبتاً پایین کنجد باعث کاهش خصوصیات رشدی این گیاه گردید. بنابراین چنین به نظر می رسد که کاربرد کودهای بیولوژیک مناسب در مناطق خشک و نیمه خشک، می تواند در بهبود خصوصیات رویشی و عملکرد دانه این گیاه مقاوم و مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of biofertilizers and different water volume per irrigation on vegetative characteristics and seed yield of sesame (Sesamum indicum L.)

نویسندگان [English]

  • S. Khorramdel
  • P. Rezvani Moghaddam
  • A. Aminghafori
  • J. Shabahang
چکیده [English]

In order to study the effects of biofertilizers and different water volume per irrigation on vegetative characteristics and seed yield of sesame (Sesamum indicum L.), an experiment was conducted at the Research Greenhouse of Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, during 2009. This experiment was conducted as factorial based on randomized complete block design with three replications. The first and the second factors were biofertilizers (Nitragin, Nitroxin, bio-phosphorus and control) and water volume per irrigation (100, 200 and 300 ml), respectively. The results showed that the simple effects of biofertilizer and irrigation volume were significant (p≥0.05) on plant height, the first internode length, number and dry weight of leaves, dry weight of stem, chlorophyll content and relative water content (RWC) of sesame. Also, interaction between biofertilizer and water volume per irrigation was significant (p≥0.05) plant height and RWC. The maximum and the minimum sesame seed yield were observed in Nitragin and control with 204.4 and 100.0 kg.m-2, respectively. The highest seed yield was observed in 100 ml (202.1 kg.m-2) and the lowest was achieved with 300 ml (170.1 kg.m-2) per irrigation water. Application of biofertilizers enhanced root development and hence availability of moisture and nutrients, particularly nitrogen and phosphorus. On the other hand, since these fertilizers are promote of growth regulator and hence in basement of growth and photosynthesis of sesame. With increasing irrigation volume from 100 to 300 ml, growth of sesame was decreased. Therefore, sesame application of biofertilizers could improve its vegetative characteristics in dry and semi-dry regions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Irrigation volume
  • Nutrients
  • Oil seed crop
  • water requirement