##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

علی اکبر مویدی توحید نجفی میرک مجید طاهریان شهریار ساسانی داوود امین آزرم

چکیده

مطالعه اثر متقابل ژنوتیپ× محیط و پایداري عملکرد دانه ارقام در شرایط محیطی مختلف از اهمیت ویژه‌اي در برنامه‌هاي به‌نژادی گندم (Triticum aestivum L.) برخوردار است. به‌منظور مطالعه سازگاري و پایداري لاین‌هاي امیدبخش گندم دوروم، آزمایشی با تعداد 18 لاین به‌همراه دو رقم شاهد (گندم دوروم هانا و نان پارسی) به مدت دوسال زراعی (96-1395 و 97-1396) در چهار ایستگاه تحقیقاتی (کرج، کرمانشاه، نیشابور و اصفهان) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب داده‌ها نشان داد که حدود 70 درصد از کل تغییرات مربوط به اثر محیط، 7/1 درصد مربوط به اثر ژنوتیپ و 5/13 درصد مربوط به اثر متقابل ژنوتیپ×محیط بود. بررسی باي‌پلات چندضلعی منجر به شناسایی ژنوتیپ‌هاي مناسب در هر مکان شد. محیط کرج به شرایط محیط‌ ایده‌آل نزدیک بود. بررسی همزمان پایداري و عملکرد ژنوتیپ‌ها با استفاده از باي‌پلات مختصات محیط متوسط نشان داد که ژنوتیپ‌های G2، G1 و G18 جزء ژنوتیپ‌های برتراز نظرعملکرد و پایداری بالا بودند. نتایج نشان داد که لاین G18 می‌تواند در قیاس با رقم شاهد هانا (G1) به عنوان لاین امیدبخش مطلوب از نظر عملکرد و پایداری در نظر گرفته شود و به عنوان لاین مناسب جهت معرفی در اقلیم معتدل کشور مورد توجه قرار گیرد.

جزئیات مقاله

کلمات کلیدی

اثر متقابل ژنوتیپ×محیط, GGE بای‌پلات, پایداری, ژنوتیپ برتر

مراجع
1- Ahmadi, J., Mohammadi, A., and Najafi Mirak, T., 2012. Targeting promising bread wheat (Triticum aestivum L.) lines for cold climate growing environments using AMMI and SREG GGE biplot analyses. Journal of Agricultural Science and Technology 14: 645-657.
2- Allard, R.W., and Bradshaw, A.D., 1964. Implication of genotype–environmental interaction in applied plant breeding. Crop Science 5: 503-506.
3- Becker, H.C., and Leon, J., 1988. Stability analysis in plant breeding. Plant Breeding 101:1-23.
4- Blanche, S.B., and Myers, G.O., 2006. Identifying discriminating locations for cultivar selection in Louisiana. Crop Science 46: 946-949.
5- Dimitrios, B., Christos, G., Jesus, R., and Eva, B., 2008. Separation of cotton cultivar testing sites based on representativeness and discriminating ability using GGE Biplots. Agronomy Journal 100: 1230–1236.
6- Fan, X.M., Kang, M.S. Chen, H., Zhang, Y., Tan, J., and Xu, C., 2007. Yield stability of maize hybrids evaluated in multi-environment trials in Yunnan, China. Agronomy Journal 99: 220-228.
7- Farshadfar, E., Rashidi, M., Jokar, M.M., and Zali, H., 2013. GGE biplot analysis of genotype × environment interaction in chickpea genotypes. European Journal of Experimental Biology 3(1): 417-423.
8- Gabriel, K.R., 1971. The biplot graphic display of matrices with application to principal component analysis. Biometrika 58: 453–467.
9- Mohammadi, R., and Amri, A., 2013. Genotype × environment interaction and genetic improvement for yield and yield stability of rainfed durum wheat in Iran. Euphytica 192: 227-249.
10- Mohammadi, R., Armion, M., Sadeghzadeh, B., Golkari, S., Khalilzadeh, G., Ahmadi, H., Abedi-Asl, G., and Eskandari, M., 2016a. Assessment of grain yield stability and adaptability of rainfed durum wheat breeding lines. Applied Field Crops Research 29(4): 25-42. (In Persian with English Summary)
11- Mohammadi, M., Hosseinpour, T., Armion, M., Khanzadeh, H., and Ghojogh, H., 2016b. Analysis of genotype, environment and genotype × environment interaction in bread wheat genotypes using GGE biplot. Agricultural Communications 4(3): 1-8.
12- Najafi Mirak, T., Dastfal, M., Andarzian, B., Farzadi, H., Bahari, M., and Zali, H., 2019. Evaluation of durum wheat cultivars and promising lines for yield and yield stability in warm and dry areas using AMMI model and GGE Biplot. Journal of Crop Breeding 10(28): 1-12. (In Persian with English Summary)
13- Omrani, S., Mohammad Naji, A., and Esmaeilzadeh Moghaddam, M., 2017. Yield stability analysis of promising bread wheat lines in southern warm and dry agroclimatic zone of Iran using GGE biplot model. Journal of Crop Breeding 23(9): 157-165.
14- Pourdad, S.S., and Jamshid Moghaddam, M., 2013. Study on genotype× environment interaction through GGE biplot for seed yield in spring rapeseed (Brassica napus L.) in rain-fed condition. Journal of Crop Breeding 5 (12): 1-14. (In Persian with English Summary)
15- Rose, I.V.L.W., Das, M.K., and Taliaferro, C.M., 2008. A comparison of dry matter yield stability assessment methods for small numbers of genotypes of bermudagrass. Euphytica 164: 19-25.
16- Samonte, S.O.P.B., Wilson, L.T., McClung, A.M., and Medley, J.C., 2005. Targeting cultivars onto rice growing environments using AMMI and SREG GGE biplot analysis. Crop Science 45: 2414-2424.
17- Yan, W., 2001. GGE biplot–A Windows application for graphical analysis of multi-environment trial data and other types of two-way data. Agronomy Journal 93: 1111-1118.
18- Yan, W., and Kang, M.S., 2003. GGE Biplot Analysis: A graphical tool for breeders, geneticists, and agronomists. CRC Press, Boca Raton, FL.
19- Yan, W., and Rajcan I., 2002. Biplot analysis of sites and trait relations of soybean in Ontario. Crop Science 42: 11-20.
20- Yan, W., and Tinker, N.A., 2006. Biplot analysis of multi-environment trial data: Principles and applications. Canadian Journal of Plant Science 86: 623-645.
21- Yan, W., Hunt, L.A., Sheng, Q., and Szlavnics, Z., 2000. Genotype evaluation and mega-environment investigation based on the GGE biplot. Crop Science 40: 597-605.
22- Zali, H., Sofalian, O., Hasanloo, T., and Asghari, A., 2016. Evaluation of yield stability and drought tolerance based AMMI and GGE biplot analysis in Brassica napus L. Agricultural Communications 4(1): 1-8.
ارجاع به مقاله
مویدیع. ا., نجفی میرکت., طاهریانم., ساسانیش., & امین آزرمد. (2020). ارزیابی پایداری عملکرد دانه لاین‌های امیدبخش گندم دوروم(Triticum turgidum L. var. durum) در مناطق معتدل ایران. بوم شناسی کشاورزی, 12(2), 345-358. https://doi.org/10.22067/jag.v12i2.85729
نوع مقاله
علمی - پژوهشی