دانشگاه فردوسی مشهد بوم شناسی کشاورزی 2008-7713 1 1 2009 03 21 The effects of co-inoculation of Azospirillum and Pseudomonas rhizobacteria on nutrient uptake of maize (Zea mays L.) نقش تلقیح مضاعف باکتری‌های آزوسپریلوم و سودوموناس در بهبودجذب عناصر غذایی در ذرت 25906 10.22067/jag.v1i1.2651 FA سمیه نظارت مرکز تحقیقات کشاورزی شاهرود، ایران احمد غلامی گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0000-0001-6246-0457 Journal Article 2010 04 20 Plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) has been identified as an alternative to chemical fertilizer to increase soil fertility and crop production in sustainable agriculture. The objective of this study was to investigate the effects of single and co-inoculation of Azospirillum and Pseudomonas strains on plant growth and nutrient uptake of maize as a factorial experiment. Treatments included control, Azospirillum lipoferum DSM 1691, A.brasilense DSM 1690, Pseudomonas putida strain R-168, P.fluorescens strain R-93, P.fluorescens DSM 50090 and P.putida DSM291. Bacterial treatment significantly increased shoot, ear and seed dry weight, 100 seed weight and number of seeds per ear. Plants nutrient uptake of N, P, K, Fe and Cu were also significantly influenced by application of PGPR(s). Also, the experimental results show that inoculation consortia apparently work better when different bacteria were combined with each other. باکتری‌های محرک رشد گیاه به عنوان مکمل و جایگزین کودهای شیمیایی شناخته می‌شوند که می‌توانند سبب افزایش حاصلخیزی خاک و تولید محصول شوند. این مطالعه با هدف بررسی اثرات منفرد و دو گانه سویه‌های باکتری آزوسپیریلوم و سودوموناس بر رشد گیاه و جذب عناصر غذایی ذرت به صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب بلوک‌های کامل تصادفی اجرا گردید. عامل اول سویه‌های مختلف باکتری Azospirillum شامل سه سطح A1: شاهد (بدون تلقیح)، A2:A.lipoferumDSM1691 و A3:A.brasilenseDSM1690 و عامل دوم سویه‌های مختلف باکتری Pseudomonas شامل پنج سطح P1: شاهد (بدون تلقیح) ، P2:P.putida strain R-168،P3: P. fluorescens strain R-93 ،P4: P.fluorescens DSM 50090 و P5:P.putida DSM 291 بود. نتایج نشان داد تیمارهای آزمایش وزن خشک کل بوته، وزن خشک بلال، وزن خشک دانه، وزن صد دانه و تعداد دانه در هر بوته ذرت را در مقایسه با شاهد به طور معنی داری افزایش داد. میزان جذب عناصر نیترو‍ژن، فسفر، پتاسیم، آهن، روی و مس نیز به طور معنی داری با کاربرد باکتری‌های محرک رشد افزایش یافت. همچنین نتایج آزمایش نشان داد که تلقیح توأم باکتری‌ها در مقایسه با کاربرد منفرد هر یک از آنها موثرتر بود. https://agry.um.ac.ir/article_25906_3df9f63b70bff498764b4daa10ce8f6a.pdf